CRT từng là công nghệ phổ biến trên các TV và màn hình máy tính, nhưng với sự phát triển của các công nghệ hiện đại, màn hình CRT dần trở nên lỗi thời và không còn được sử dụng rộng rãi.
CRT, viết tắt của “cathode ray tube” (ống tia âm cực), là loại ống thủy tinh dùng để hiển thị hình ảnh trong các TV và màn hình máy tính cũ, trước khi màn hình phẳng xuất hiện. Theo How-To Geek, ưu điểm chính của CRT là khả năng hiển thị linh hoạt mà không cần các bộ phận chuyển động.
Vào cuối thế kỷ 19, kỹ sư người Đức Carl Ferdinand Braun đã phát minh ra CRT dựa trên dòng electron di chuyển từ cực âm sang cực dương. Phát minh này sử dụng từ trường để hiển thị sóng điện xoay chiều mà không cần đến các bộ phận cơ học. CRT gồm ba thành phần chính: nguồn phát electron (hay “súng electron”), hệ thống làm lệch electron, và lớp phát quang (lớp phốt pho). Mỗi màn hình CRT có ba súng electron bắn ra các electron đỏ, xanh lá cây và xanh lam lên màn hình phốt pho, giúp tạo ra hình ảnh.
TV CRT hiển thị hình ảnh bằng cách quét theo từng dòng từ trên xuống dưới và cập nhật 30 đến 60 lần mỗi giây, trong khi màn hình arcade và máy hiện sóng ghi lại chuyển động bằng phương pháp hiển thị vectơ. Để hoạt động, CRT cần nhiều mạch bổ trợ như nguồn điện và bo mạch để xử lý tín hiệu, với cấu trúc và kích thước khác nhau tùy vào nhà sản xuất.
CRT từng gắn liền với sự phát triển của truyền hình và sau đó là máy tính, giúp loại bỏ nhu cầu in ấn dữ liệu liên tục. Tuy nhiên, sự xuất hiện của công nghệ màn hình phẳng đã thay thế hoàn toàn CRT trên thị trường.
Tại sao Tivi và màn hình CRT không còn được sử dụng?
Dù một số người hoài cổ vẫn ưa chuộng màn hình CRT khi chơi game, nhưng ngoài nhóm nhỏ này, công nghệ CRT hầu như đã biến mất khỏi thị trường. CRT từng rất phổ biến từ thập niên 1950 đến giữa thập niên 2000, sử dụng trên cả TV và màn hình máy tính. Tại Mỹ, các dây chuyền sản xuất màn hình CRT thương mại phần lớn đã dừng hoạt động từ giữa thập niên 2000, với một số ít còn tồn tại đến năm 2010. Ngày nay, một số công ty vẫn sản xuất hoặc cải tiến màn hình CRT, nhưng chủ yếu không dành cho thị trường đại chúng.
Sự suy giảm của CRT xuất phát từ việc màn hình phẳng, đặc biệt là LCD, có nhiều lợi thế hơn, cả về thương mại lẫn sử dụng. Những ưu điểm của màn hình LCD bao gồm:
- Chi phí sản xuất thấp hơn
- Thiết kế mỏng, nhẹ
- Tiêu thụ ít năng lượng hơn
- Tỏa nhiệt ít hơn
- Độ phân giải cao hơn
- Kích thước màn hình lớn
- Dễ sản xuất hơn
Khi màn hình LCD mới ra mắt, chúng vẫn có một số nhược điểm so với CRT như:
- Màu sắc hiển thị kém hơn
- Tốc độ phản hồi chậm hơn
Tuy nhiên, trong thập niên 2000 và 2010, dù CRT nổi bật với màu sắc phong phú và thời gian phản hồi nhanh, các cải tiến trên màn hình phẳng đã nhanh chóng thay thế CRT, khiến công nghệ này dần biến mất khỏi thị trường.
